جوان آنلاین: وزارت خارجه چین در واکنش به حمله امریکا به نفتکشها در تنگه هرمز و توقیف یک فروند کشتی که از چین به سمت ایران در حال حرکت بود، به صراحت اعلام کرد که اقداماتی از این دست را به منزله حمله به حاکمیت چین تلقی میکند و هشدار داد که امریکا از بازگشت جهان به قانون جنگل جلوگیری کند.
امریکا از ۱۳ آوریل (۲۴ فروردین)، محاصره خود را بر تمام کشتیهای ورودی یا خروجی از آبهای ساحلی ایران اعمال کرد و این محاصره در تاریخ ۱۶آوریل (۲۷فروردین) به تمام کشتیهای ایرانی در آبهای آزاد یا آن دسته از کشتیهایی که کالاهای قابل استفاده ایران در درگیری را حمل میکنند، گسترش یافت. آنچه بلافاصله پس از اقدام خصمانه امریکا، نظر کارشناسان را به خود جلب کرد این بود که به این ترتیب، واشینگتن عملاً خود را در برابر کشورهای دیگر قرار داده است و حالا با گذر زمان، پیامدهای راهزنی دریایی امریکا در حال نمایان شدن است. در روزهای ۲۰ و ۲۱ آوریل (۳۱ فروردین و اول اردیبهشت) و به دنبال توقیف کشتی توسکا در دریای عمان، نزدیک تنگه هرمز، گو جیاکون، سخنگوی وزارت خارجه چین، با ابراز نگرانی عمیق از توقیف اجباری کشتی، دو طرف را به پایبندی به آتشبس و خویشتنداری فراخواند، اما پس از اینکه مقامات امریکایی از جمله نیکی هیلی، سناتور جمهوریخواه، درباره این کشتی که هنگام حرکت از چین به سمت بندرعباس توقیف شد، ادعا کردند که کشتی توسکا حامل مواد شیمیایی مرتبط با برنامه موشکی ایران بوده که کاربرد دوگانه نظامی و غیرنظامی داشته و دونالد ترامپ نیز این محموله را «هدیه از چین به ایران» توصیف کرد، چین ضمن رد چنین اتهاماتی، تأکید کرد که کشتی توقیفشده یک «کشتی باری خارجی» (غیرچینی) بوده است. سخنگوی وزارت خارجه چین در شدیدترین سطح هشدار کشورش به امریکا، عملاً روز سهشنبه اعلام کرد که پکن، توقیف کشتی که مبدأ آن چین بوده را یک خط قرمز میداند. در این مورد، گو جیاکون گفت: «حفظ حاکمیت ملی، حاکمیت، امنیت و تمامیت ارضی کشورهای خاورمیانه و خلیج فارس باید واقعاً مورد احترام قرار گیرد.» گو نسبت به نقض هنجارهای جهانی هشدار داد: «ما باید از نظام بینالمللی با محوریت سازمان ملل متحد محافظت کنیم و مانع از بازگشت جهان به قانون جنگل شویم.»
عبور متوالی نفتکشهای ایران
فایننشالتایمز در گزارشی با عنوان «نفتکشهای ایرانی محاصره امریکا را دور میزنند» نوشته است: بر اساس آمارهای جدید، دستکم ۳۴ نفتکش مرتبط با ایران از زمان آغاز محاصره امریکا، آن را دور زدهاند. این روزنامه انگلیسی نوشته است که با اینکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، این محاصره را «موفقیتی فوقالعاده» خوانده است، این نفتکشها شامل چندین کشتی حامل نفت ایران هستند. بر اساس این گزارش که بر پایه آمار شرکت رهیابی محمولههای دریایی، ورتکسا، منتشر شده است، حداقل ۱۹ نفتکش مرتبط با ایران از محاصره دریایی امریکا عبور کردهاند تا از خلیج فارس خارج شوند و دستکم ۱۵ فروند نیز وارد خلیج فارس شدهاند و از دریای عمان به سمت ایران میروند. همچنین بر اساس این گزارش، حداقل شش فروند از آنهایی که خارج شدهاند، تأیید شده است که حامل محمولههای نفت خام ایران بودهاند و این محمولهها در مجموع به ۷/۱۰ میلیون بشکه میرسد. در میان کشتیهایی که خارج شدهاند، ابرنفتکش «دورنا» با پرچم ایران قرار دارد که با خاموش کردن موقعیتیاب خودکار خود از کنار محاصره امریکا عبور کرده است. بنا بر اعلام ورتکسا، این کشتی تحریمی، یکی از دو نفتکش بارگیری شده بود که در ۱۷ آوریل، یعنی پس از ادعای محکمتر شدن محاصره امریکا، آبهای ایران را ترک کردند و دو نفتکش نفت خام دیگر نیز در ۲۰ آوریل از آنجا عبور کردهاند. تصاویر ماهوارهای تحلیلشده توسط فایننشالتایمز در ماه مارس نشان میدهد که «دورنا» در سواحل مالزی مشغول انتقال نفت از کشتی به کشتی، به عنوان روشی رایج برای پنهان کردن منشأ نفت نفتکشها، با یک کشتی تحریمی دیگر بوده است. این کشتی آخرین بار موقعیت خود را در سواحل جنوبی هند در ۱۸ آوریل اعلام کرده است. در همین حال، چندین نفتکش تحریمی از دریای عمان وارد خلیج شدهاند، از جمله کشتیهای «مورلیکیشان» و «آلیشیا» که سال گذشته توسط امریکا تحریم شدند. هر دو کشتی در شب ۱۴ آوریل از تنگه عبور کردند و به سمت انتهای شمالی خلیج فارس حرکت نمودند.
در گزارشی جداگانه که دیلیمیل و منابع دیگر منتشر کردند، سه روش اصلی برای عبور نفتکشها از محاصره شناسایی شده است:
۱- خاموش کردن سیستم ردیابی (Going Dark)
نفتکشها سیستم شناسایی خودکار (AIS) خود را خاموش میکنند تا از رادارهای نیروی دریایی امریکا پنهان بمانند. دادههای ماهوارهای نشان میدهد که نفتکشهای Hero II و Hedy با این روش از خط محاصره عبور کردهاند.
۲- جعل هویت (Spoofing)
کشتیها با ارسال سیگنالهای موقعیتیاب جعلی، هویت خود را تغییر میدهند یا خود را به جای کشتی دیگری جا میزنند. این روش مشابه تاکتیکی است که «ناوگان سایه» روسیه برای دور زدن تحریمها استفاده میکند.
۳- تردد در آبهای سرزمینی ایران
برخی نفتکشها در نزدیکی آبهای سرزمینی ایران و در شمال جزیره لارک حرکت میکنند تا از حفاظت نیروهای ایرانی بهرهمند شوند. این منطقه «دروازه عوارضی» نامیده میشود.
لحن گزارش دیلیمیل نشان میدهد که محاصره دریایی ترامپ عملاً «شکست خورده» و «در حال از هم پاشیدن است.»
سقوط فروش نفت عربهای حاشیه خلیج فارس
وضعیت صادرات نفت چند کشور خلیج فارس قابلتوجه است. کل تولید نفت امارات به دلیل توقف صادرات از بندر رأسالخیمه حدود ۵۰درصد کاهش یافته است. رویترز گزارش داد که ذخایر نفتی الفجیره امارات به ۷میلیون بشکه کاهش پیدا کرده است. این میزان، پایینترین حد طی ۹سال گذشته به شمار میرود. صادرات الانجی و میعانات گازی قطر بهشدت آسیب دیده، به طوری که بر اساس گزارش شرکت انرژی قطر، صادرات میعانات گازی حدود ۲۴درصد و صادرات الانجی حدود ۱۳ درصد کاهش یافته است. صادرات نفت کویت از طریق دریا تقریباً به صفر رسیده و نسبت به قبل از بحران حدود ۷۵ تا ۸۰درصد کاهش داشته است. صادرات فرآوردههای نفتی بحرین (مانند نفت کوره و سوخت جت) به شدت کاهش یافته است. برای نمونه، صادرات سوخت جت بحرین در مارس ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل ۷۹درصد افت داشته و به سطح بسیار ناچیزی رسیده است.
